|
De eerste dag van de vierde editie van de Nederlandse Boominfodag in congrescentrum Edda Huzid in Voorthuizen was een groot succes.
Juridisch handvat voor EPR overhandigd aan Joke Fransen
Joke Fransen van de Expertgroep Eikenprocessierups kreeg officieel het rapport uitgereikt dat voor terreinbeheerders en beleidsmakers een juridisch handvat vormt voor de zorgplicht rond eikenprocessierups. B.M.Visser en partners heeft op verzoek van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) – de voormalige Plantenziektekundige Dienst- de juridische aspecten naar aanleiding van de aanwezigheid en beheersing van eikenprocessierups in kaart gebracht.
Klimaatverandering
De aftrap van de lezingen schudde veel bezoekers direct wakker. Teije de Haan van Boomkwekerij Lappen: “Professor Rik Leemans van de Wageningen Universiteit vertelde dat het klimaat danig aan het veranderen is. Ook al hoor je links en rechts veel over het onderwerp, deze lezing schudde me even goed wakker. Het zette aan het denken over welke boomsoorten het beste toegepast kunnen gaan worden om in te spelen op die klimaatveranderingen. Kwekerijen moeten daar rekening mee houden en alvast over de toekomstige vraag gaan nadenken.”
Juridische uitspraken rond bomen
Advocaat Jilles van Zinderen gaf met zeer spraakmakende casussen voorbeelden van actuele uitspraken rond bomen. Wat meerdere bezoekers indrukwekkend vonden, was de casus Soest. “Aan de hand van deze lezing zullen veel aanwezige boombeheerders hebben beseft dat ze alle VTA-gegevens moeten vastleggen en niet verzuimen dat te doen bij enkele bomen”, reageerde boombeheerder Herman Best van de gemeente Heerhugowaard. In Soest was een boom omgevallen in een risicovol gebied door wortelrot. De verzekeraar die aan de benadeelde had vergoed, sprak de gemeente aan om het schadebedrag te betalen door verzuim van zorgplicht. De boombeheerder werd in 2008 verhoord. Die bleek tijdens de VTA-controle notities te hebben gemaakt van de bomen die hij risicovol achtte, niet van de desbetreffende omgevallen boom. De rechtbank achtte dat vanuit efficiëntieoogpunt aannemelijk. De gemeente hoefde niets te betalen.
Bomenstichting
Edwin Koot hield de waarschijnlijk laatste officiële lezing vanuit de Bomenstichting. Die benadrukte het belang van het ontwikkelen en vastleggen van een visie op openbaar groen per gemeente. “Het gaat hierbij niet om dikke beleidsrapporten, maar om het vastleggen van de visie op functionaliteit in operationeel beleid, in een integraal ontwerp met groen, grijs en rood, en in een beheerplan.” Ook spoorde hij aan tot aanpassing aan de veranderende omgeving voor boombeheer. “Door de Wabo hoeven er minder bouwvergunningen te worden aangevraagd. Zorg ervoor dat hierdoor de communicatie tussen grijs en groen niet afzwakt. Grijs hoeft voor bouw en aanleg niet meer voor elk afzonderlijk wissewasje naar het vergunningenloket, maar dat betekent niet dat je als groenafdeling kunt zeggen ‘We weten dat je mag bouwen, maar we willen toch even overleggen over goed verloop rond de bomen.’ Dit geldt ook wanneer je er als gemeente voor hebt gekozen om het aantal kapverboden te beperken of alles vrij te geven. Blijf opletten en communiceren, zodat je de baas blijft over je eigen groenbeleid.”
Hij eindigde zijn lezing met de mededeling dat de activiteiten van de Bomenstichting per 1 januari volgend jaar waarschijnlijk voortgezet zullen worden op vrijwillige en individuele basis. Vragen kunnen dan gesteld worden aan Edwin Koot via EKootree@cs.com. Zijn collega Frank Moens, die bijna twintig jaar voor de Bomenstichting heeft gewerkt, weet al wat zijn hoofdactiviteit zal inhouden na het einde van dit jaar: “Ik ben begonnen met het verzamelen van informatie voor een ancient tree-lijst zoals die in Engeland bestaat. Ik ben van plan die te vervolledigen en voor het publiek toegankelijk te maken via een website.” In een toekomstige editie van Boomzorg zal Moens een uitgebreid interview geven over de levensgeschiedenis van de Bomenstichting.
Oude bomen zijn wijs, we kunnen van ze leren
Ted Green, die op dag twee een workshop gaf aan een select gezelschap, sprak gepassioneerd over oude bomen en wat we van ze kunnen leren. De hoofdles die hij meegaf, was dat oude bomen lieten zien dat uitholling en het voorkomen van schimmels inherent was aan het proces van ouder worden en dat dat geen direct gevaar of risico hoeft op te leveren. “Doe eerst goed VTA-onderzoek voordat je bij de eerste aanblik van een zwam naar de bijl grijpt”, vertelde hij. Aan de hand van fotomateriaal liet hij zien dat schimmels altijd aanwezig zijn in de boom, maar zich slapend houden en actief worden wanneer omgevingsomstandigheden veranderen. Enkele van deze foto’s toonden aan dat schimmels, aanwezig in de aller-oudste jaarringen van de boom, naar buiten in het levende hout drongen - in een reactie op uitdroging of in reactie op water- om hun territorium te verdedigen. Ook wees Green erop dat schimmels zich normaliter alleen verspreiden binnen een jaarring. We moeten minder angst voelen voor natuurverschijnselen in en rond bomen, zo klonk zijn boodschap door in de eeuwenoude Engelse uitspraak ‘een boom groeit 300 jaar, staat 300 jaar en wordt 300 jaar op elegante wijze oud voordat hij sterft.’
Ziekten en plagen
Maarten Steeghs vertelde namens de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) wat haar taken zijn. Die concentreren zich met name op onderzoek van quarantaineziektes en het vormen van een signaleringsnetwerk en centraal meldpunt voor informatie hierover. Uit zijn presentatie bleek dat de kosten van onderzoek hoog zijn. Volgens Steeghs is het belangrijk in acht te houden of deze kosten opwegen tegen de belangen van het opsporen van een mogelijke epidemie. Naar aanleiding van de vondst van acht vlieggaten en twee larven in 2009 van de oost-Aziatische boktor werd een proces in werking gesteld waarbij de communicatie, verwijdering van alle loof en struiken in een straal van 100 meter, de instelling van een bufferzone van twee kilometer en de inspectie van bedrijven 200 ton kostte. Op een waardeimport in 2007 van 2.100.000 euro staat dat volgens Steeghs wellicht niet meer in de wenselijke verhouding. Hij vertelde over de onderzoeken die de afgelopen jaren naar ziekten en plagen zijn gedaan door de nVWA. Ook liet hij weten, in antwoord op een vraag van Jan Willem de Groot over een eerder nieuwsbericht dat Boomzorg publiceerde over de in Nederland ontdekte schimmel Cryptococcus gattii: "Een aantal van onze medewerkers hebben de zeldzame schimmel onderzocht die potentieel dodelijk is en die op een aantal bomen in Berg en Dal is aangetroffen. Het blijkt niét te gaan om een plantparasitaire schimmel. Wel kan hij gevaar vormen voor de volksgezondheid."
Economische bomenwaarde
Eerder publiceerde Henri Rogaar in Boomzorg over de economische waarde die je kunt koppelen aan bomen. Stap voor stap liet hij de zaal modellen zien waarin ’s Neerlands eerst beëdigde boomtaxateur onderscheid maakt tussen de waarde van afgewaardeerde bomen, reguliere laanbomen, bomen in hoofdstructuren en bijzondere bomen. Als de omstandigheden rond bomen in een later stadium zouden wijzigen, kan eenvoudig berekend worden wat de economische verliespost is. Bij snellere afschrijving moet volgens de methode groene compensatie volgen. De waarborging van de financiële compensatie moet vooraf vastgelegd zijn in afspraken. Dit gebeurt volgens Rogaar het beste wanneer er een integrale aanpak is van projecten. Dagvoorzitter Marjan van Elsland merkte scherp op dat CROW binnenkort gelukkig uit zal komen met een rapport over exacte graafafstanden rond bomen. “Toch moet je oppassen met houden aan vaste graafafstanden, want iedere situatie is complex en verschillend”, sloot Rogaar af.
Mycorrhizae bij stadsbomen
Professor Francesco Ferrini van de Universiteit van Florence, die ook een workshop gaf op dag twee, vertelde over het onderzoek dat hij heeft gedaan naar het effect van mycorrhiza bij verschillende boomsoorten in stedelijk gebied en bij bomen op de kwekerij. Uit de resultaten die hij liet zien bleek dat de mycorrhizae over het algemeen zorgen voor een toename van de wortelkolonisatie. Binnenkort verschijnt in Boomzorg een artikel over de resultaten van een praktijkonderzoek rond de inzet van mycorrhiza-schimmels bij iepen in de gemeente Wijdemeren. Boombeheerder Martin Tijdgat heeft daarin samenwerking gezocht met Ingrid Weisshorn van Servaplant.
Boom van het Jaar
Jan P. Mauritz, gastschrijver van de bladen Boomzorg en Boom in Business, onthulde de plataan als Boom van het Jaar.
|
